{"id":49,"date":"2017-08-02T10:26:21","date_gmt":"2017-08-02T10:26:21","guid":{"rendered":"http:\/\/ipls.org\/projekte\/alleyesonjustice\/?page_id=49"},"modified":"2022-02-17T15:22:43","modified_gmt":"2022-02-17T15:22:43","slug":"qellimi-i-politikes-1","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/ipls.org\/projekte\/alleyesonjustice\/qellimi-i-politikes-1\/","title":{"rendered":"Q\u00ebllimi i Politik\u00ebs 1"},"content":{"rendered":"<p>[vc_row][vc_column hide_bg_image_on_tablet=&#8221;&#8221; hide_bg_image_on_mobile=&#8221;&#8221; icons_position=&#8221;left&#8221; css=&#8221;.vc_custom_1509966252982{margin-top: -0.4rem !important;}&#8221;][vc_column_text]<\/p>\n<h2><a name=\"_Toc77083928\"><\/a><a name=\"_Toc77151005\"><\/a><strong>Q<\/strong><strong>\u00eb<\/strong><strong>llimi i Politik<\/strong><strong>\u00eb<\/strong><strong>s 1<\/strong><\/h2>\n<p><em>\u201c<\/em><em>Funksionimi i plote\u0308 dhe profesional i institucioneve te\u0308 qeverisjes se\u0308 sistemit te\u0308 drejte\u0308sise\u0308 ne\u0308 pe\u0308rputhje me ke\u0308rkesat kushtetuese dhe ligjore dhe standardet Evropiane, duke garantuar pavare\u0308sine\u0308, efic\u0327ence\u0308n dhe llogaridhe\u0308nien<\/em><em>\u201d. <\/em><\/p>\n<p>Q\u00ebllimi i politik\u00ebs s\u00eb par\u00eb t\u00eb Strategjis\u00eb Nd\u00ebrsektoriale n\u00eb Drejt\u00ebsi 2021-2025 (SND II) p\u00ebrmban iden\u00eb dhe frym\u00ebn e nj\u00eb pjese thelb\u00ebsore t\u00eb reform\u00ebs n\u00eb drejt\u00ebsi, at\u00eb q\u00eb lidhet me struktur\u00ebn e mekanizmit t\u00eb ri t\u00eb prodhuar nga kjo reform\u00eb. Ky mekaniz\u00ebm i ri, i p\u00ebrcaktuar n\u00eb Kushtetut\u00ebn e Republik\u00ebs s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, e m\u00eb tej n\u00eb ligj<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\"><sup>[1]<\/sup><\/a>, parashikon si pjes\u00eb t\u00eb tij disa institucione, konkretisht, K\u00ebshillin e Lart\u00eb Gjyq\u00ebsor (KLGj), K\u00ebshillin e Lart\u00eb t\u00eb Prokuroris\u00eb (KLP), Inspektorin e Lart\u00eb t\u00eb Drejt\u00ebsis\u00eb (ILD), K\u00ebshillin e Em\u00ebrimeve n\u00eb Drejt\u00ebsi (KED) dhe Shkoll\u00ebn e Magjistratur\u00ebs (ShM), t\u00eb cilat do t\u00eb qeverisnin t\u00eb gjitha hallkat e sistemit gjyq\u00ebsor si nj\u00eb pushtet autonom brenda gjyq\u00ebsorit, pa asnj\u00eb nd\u00ebrhyrje nga pushtetet e tjera. K\u00ebshtu, u shk\u00ebput cdo lloj lidhje e gjyq\u00ebsorit me Ministrin\u00eb e Drejt\u00ebsis\u00eb dhe Presidentin, lidhje q\u00eb deri para reform\u00ebs, pengonin pavar\u00ebsin\u00eb dhe paanshm\u00ebrin\u00eb e pushtetit gjyq\u00ebsor. K\u00ebto institucione kan\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsi t\u00eb specializuara dhe t\u00eb ve\u00e7anta p\u00ebr t\u00eb realizuar disa procese ky\u00e7 q\u00eb lidhen me mir\u00ebfunksionimin e sistemit t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb dhe jan\u00eb hallka komplementare t\u00eb nj\u00ebra-tjetr\u00ebs.<\/p>\n<p>K\u00ebshtu, KLGJ ka n\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsi t\u00eb tij administrimin dhe menaxhimin e gjyq\u00ebsorit (kontrollin dhe menaxhimin e buxhetit t\u00eb tyre t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, administrimin dhe menaxhimin e gjykatave), dhe\u00ebsht\u00eb organi vendimmarr\u00ebs p\u00ebr cdo c\u00ebshtje q\u00eb lidhet me gjyqtar\u00ebt (p\u00ebrzgjedhjen e kandidat\u00ebve p\u00ebr gjyqtar\u00eb dhe em\u00ebrimin e gjyqtar\u00ebve, ngritjen n\u00eb detyr\u00eb t\u00eb gjyqtar\u00ebve, vler\u00ebsimin e performanc\u00ebs s\u00eb gjyqtar\u00ebve, \u00e7\u00ebshtjet disiplinore dhe etike, trajnimin e gjyqtar\u00ebve, etj).P\u00ebrgjegj\u00ebsit\u00eb e KLGj nuk lidhen vet\u00ebm me organizimin e gjyq\u00ebsorit s\u00eb brendshmi por, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, ky organ mban pesh\u00ebn e p\u00ebrgjegj\u00ebsis\u00ebs\u00eb funksionimit t\u00eb pushtetit gjyq\u00ebsor p\u00ebrball\u00eb p\u00ebrdoruesve t\u00eb gjykat\u00ebs dhe shoq\u00ebris\u00eb n\u00eb t\u00ebr\u00ebsi.<\/p>\n<p>KLP, gjithashtu, \u00ebsht\u00eb organi i qeverisjes s\u00eb prokuroris\u00eb, p\u00ebrgjegj\u00ebs p\u00ebr cdo vendimmarrje q\u00eb lidhet me prokuror\u00ebt (p\u00ebrzgjedhjen e kandidat\u00ebve p\u00ebr prokuror\u00eb, em\u00ebrimin e tyre, ngritjen n\u00eb detyr\u00eb dhe vler\u00ebsimin e performanc\u00ebs s\u00eb prokuror\u00ebve, c\u00ebshtjet disiplinore dhe etike, etj).<\/p>\n<p>P\u00ebr t\u00eb kontrolluar an\u00ebtar\u00ebt e K\u00ebshillave, gjyqtar\u00ebt dhe prokuror\u00ebt e t\u00eb gjitha niveleve, Prokurorin\u00eb e P\u00ebrgjithshme dhe p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb inspektim institucional t\u00eb gjykatave dhe prokurorive (\u00e7\u00ebshtjet q\u00eb lidhen me rregullat institucionale dhe sh\u00ebrbimet administrative), u krijua ILD, si institucion kushtetues i pavarur, me funksionin ekskluziv procedimin disiplinor t\u00eb gjyqtar\u00ebve dhe prokuror\u00ebve. Sipas motos \u2018askush s\u2019\u00ebsht\u00eb i papreksh\u00ebm dhe duhet t\u00eb p\u00ebrgjigjet p\u00ebr shkeljet ligjore\u2019 t\u00eb gjitha k\u00ebto veprimtari jan\u00eb t\u00eb domosdoshme p\u00ebr t\u00eb garantuar zbatimin e parimit t\u00eb llogaridh\u00ebnies dhe p\u00ebrgjegjshm\u00ebris\u00eb q\u00eb duhet t\u00eb tregojn\u00eb t\u00eb gjith\u00eb pjes\u00ebtar\u00ebt e sistemit t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb. Vet\u00ebm nj\u00eb sistem llogaridh\u00ebnie q\u00eb funksionon sipas kuadrit ligjor \u00ebsht\u00eb efikas e transparent dhe q\u00eb \u2018p\u00ebrqafon\u2019 standardet m\u00eb t\u00eb mira t\u00eb llogaridh\u00ebnies kontribuon n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ndjeshme n\u00eb rikthimin e besimit t\u00eb publikut n\u00eb sistemin e drejt\u00ebsis\u00eb.<\/p>\n<p>KED \u00ebsht\u00eb organi q\u00eb b\u00ebn verifikimin e plot\u00ebsimit t\u00eb kushteve ligjore dhe vler\u00ebsimin e kritereve profesionale e morale t\u00eb kandidat\u00ebve p\u00ebr Inspektor t\u00eb Lart\u00eb t\u00eb Drejt\u00ebsis\u00eb dhe kandidat\u00ebve p\u00ebr an\u00ebtar\u00eb t\u00eb Gjykat\u00ebs Kushtetuese. KED \u00ebsht\u00eb konceptuar si nj\u00eb organ i pavarur, i cili formohet cdo vit me short dhe synon t\u00eb ket\u00eb natyr\u00ebn e nj\u00eb organi t\u00eb specializuar dhe t\u00eb decentralizuar. An\u00ebtar\u00ebt e tij, dukeqen\u00ebse vijojn\u00eb normalisht detyrat e tyre n\u00eb gjykatat apo prokurorit\u00eb, prej nga ata vijn\u00eb, do t\u00eb jen\u00eb \u201ct\u00eb ngarkuar\u201d edhe me nj\u00eb detyr\u00eb tjet\u00ebr, e cila p\u00ebr shkak se zgjat pak n\u00eb koh\u00eb, nuk do t\u00eb mund t\u00eb krijoj\u00eb lidhje var\u00ebsie apo interesi t\u00eb ndonj\u00eb lloj natyre.<\/p>\n<p>S\u00eb fundmi, si nj\u00eb nd\u00ebr organet e qeverisjes s\u00eb gjyq\u00ebsorit, \u00ebsht\u00eb edhe Shkolla e Magjistratur\u00ebs, e cila, sipas Kushtetut\u00ebs, \u00ebsht\u00eb e vetmja port\u00eb hyrjeje p\u00ebr n\u00eb gjyq\u00ebsor (n\u00ebp\u00ebrmjet procesit t\u00eb rekrutimit me an\u00eb t\u00eb provimit, bazuar n\u00eb vakancat e shpallura nga KLGJ dhe KLP) dhe i vetmi institucion p\u00ebrgjegj\u00ebs p\u00ebr trajnimin e magjistrat\u00ebve n\u00eb detyr\u00eb.<\/p>\n<p>Mir\u00ebfunksionimi i k\u00ebtyre institucioneve \u00ebsht\u00eb kushti i par\u00eb themelor i mir\u00ebfunksionimit t\u00eb gjith\u00eb sistemit t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb.<\/p>\n<p>Q\u00ebllimi i Politik\u00ebs 1 p\u00ebrmban n\u00eb vetvete dy drejtime: drejtimi i par\u00eb k\u00ebrkon q\u00eb organet e qeverisjes t\u00ebpunojn\u00eb n\u00eb p\u00ebrputhje me k\u00ebrkesat e ligjit dhe standardet evropiane, nd\u00ebrsa drejtimi i dyt\u00eb k\u00ebrkon q\u00eb organet e qeverisjes t\u00eb jen\u00eb n\u00eb gjendje t\u00ebpunojn\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb plot\u00eb, t\u00eb jen\u00eb t\u00eb pavarura dhe t\u00eb punojn\u00eb me profesionaliz\u00ebm, efikasitet dhe konform standardeve t\u00eb llogaridh\u00ebnies<em>. <\/em>Pra, nga m\u00ebnyra sesi \u00ebsht\u00eb formuluar Q\u00ebllimi i Politik\u00ebs 1, konkludohet q\u00eb, nd\u00ebrsa drejtimi i par\u00eb lidhet me ushtrimin e funksioneve nga ana e k\u00ebtyre organeve n\u00eb p\u00ebrputhje me ligjin dhe standardet evropiane, drejtimi i dyt\u00eb\u00ebsht\u00eb m\u00eb i gjer\u00eb. Ky i fundit lidhet me, s\u00eb pari, funksionimin e tyre n\u00eb kapacitet t\u00eb plot\u00eb, dhe s\u00eb dyti, me respektimin e t\u00eb gjitha parimeve t\u00eb s\u00eb drejt\u00ebs q\u00eb duhet t\u00eb udh\u00ebheqin pun\u00ebn e k\u00ebtyre organeve. Parime t\u00eb tilla si profesionalizmi apo efikasiteti jan\u00eb parime t\u00eb p\u00ebrgjithshme q\u00eb duhet t\u00eb zbatohen nga t\u00eb gjitha institucionet e drejt\u00ebsis\u00eb, p\u00ebrfshir\u00eb k\u00ebtu edhe gjykatat dhe prokurorit\u00eb e cdo niveli.<\/p>\n<p>Pra, e para, k\u00ebto institucione, p\u00ebrgjat\u00eb kat\u00ebrvjecarit t\u00eb dyt\u00eb t\u00eb strategjis\u00eb s\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb, duhet t\u00eb ken\u00eb arritur konsolidimin e tyre t\u00ebr\u00ebsor, qoft\u00eb n\u00eb struktur\u00eb, legjislacionin q\u00eb i rregullon, aktet e veta t\u00eb brendshme rregullatore, etj., dhe e dyta, duhet t\u00eb prodhojn\u00eb rezultate t\u00eb mir\u00ebfillta q\u00eb lidhen me vendimmarrjet e tyre, rezultate q\u00eb t\u00eb tregojn\u00eb se k\u00ebto organe jan\u00eb t\u00eb pavarura, profesionale, prodhojn\u00eb zgjidhje eficente p\u00ebr sistemin dhe jan\u00eb t\u00eb krijuara mbi baz\u00ebn e llogaridh\u00ebnies.<\/p>\n<p>Vlen t\u00eb theksohet se organet e qeverisjes s\u00eb sistemit t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb kan\u00eb nj\u00eb karakteristik\u00eb themelore: ato nuk synojn\u00eb t\u00eb mbeten thjesht si organe q\u00eb zgjidhin vet\u00ebm problemet e brendshme t\u00eb sistemit, qoft\u00eb t\u00eb gjykat\u00ebs apo t\u00eb prokuroris\u00eb. P\u00ebrkundrazi, ato duhet t\u00eb jen\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb kuptojn\u00eb nevojat dhe k\u00ebrkesat q\u00eb vijn\u00eb jasht\u00eb gjyq\u00ebsorit, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u2019i sh\u00ebrbejn\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb dhe qytetar\u00ebve t\u00eb nj\u00eb vendi, t\u2019iu paraprijn\u00eb nevojave t\u00eb sistemit dhe t\u00eb jen\u00eb nj\u00eb hap p\u00ebrpara n\u00eb zhvillimin strategjik t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb n\u00eb nj\u00eb vend. K\u00ebrkesa e p\u00ebrdoruesve t\u00eb gjykat\u00ebs dhe prokuroris\u00eb p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb sh\u00ebrbim nga drejt\u00ebsia \u00ebsht\u00eb detyr\u00eb e organeve t\u00eb qeverisjes s\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb dhe vler\u00ebsojm\u00eb se, n\u00ebse do t\u00eb ishte shprehur n\u00eb Politik\u00ebn 1, do t\u00eb sh\u00ebnonte nj\u00eb p\u00ebrparim t\u00eb vet\u00eb Strategjis\u00eb p\u00ebr k\u00ebt\u00eb komponent.<\/p>\n<p>N\u00eb Strategjin\u00eb Nd\u00ebrsektoriale t\u00eb Drejt\u00ebsis\u00eb 2017-2020 (SND I) objektivi i par\u00eb strategjik ishte shprehur n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ngjashme: \u201cForcimi i pavar\u00ebsis\u00eb, efikasitetit, efektshm\u00ebris\u00eb dhe llogaridh\u00ebnies s\u00eb institucioneve t\u00eb sistemit t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb\u201d. Nga nj\u00eb krahasim literal i t\u00eb dy q\u00ebllimeve strategjike duket se ato q\u00ebndrojn\u00eb n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtat parashikime. Megjithat\u00eb, sic do t\u00eb analizohet edhe n\u00eb vijim, SND II vjen n\u00eb nj\u00eb moment t\u00eb ri, kur t\u00eb gjitha organet e qeverisjes jan\u00eb ngritur dhe jan\u00eb duke funksionuar. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye SND II sjell nj\u00eb qart\u00ebsim t\u00eb rolit t\u00eb secilit prej k\u00ebtyre organeve.<\/p>\n<p>Politika 1 synohet t\u00eb realizohet duke vendosur tre objektiva specifik\u00eb kryesor\u00eb:1.1 Vazhdimi i zbatimit dhe finalizimi i procesit te\u0308 rivlere\u0308simit kalimtar te\u0308 gjyqtare\u0308ve dhe prokurore\u0308ve ne\u0308 me\u0308nyre\u0308 efektive dhe efikase sipas parashikimeve te\u0308 Kushtetute\u0308s dhe ligjit; 1.2 Pe\u0308rdite\u0308simi dhe pe\u0308rmire\u0308simi i legjislacionit te\u0308 reforme\u0308s ne\u0308 drejte\u0308si bazuar ne\u0308 gjetjet nga analiza dhe monitorimi i zbatimit te\u0308 reforme\u0308s, duke pe\u0308rfshire\u0308, por pa u kufizuar ne\u0308, legjislacionin pe\u0308r kompetencat, transparence\u0308n, efikasitetin, dhe koordinimin; dhe 1.3 Fuqizimi dhe konsolidimi i organeve te\u0308 qeverisjes se\u0308 sistemit te\u0308 drejte\u0308sise\u0308 ne\u0308 pe\u0308rputhje me standardet Evropiane, ne\u0308pe\u0308rmjet krijimit dhe zhvillimit te\u0308 kapaciteteve, qe\u0308 te\u0308 kryejne\u0308 aktivitetin me pavare\u0308si, efic\u0327ence\u0308 dhe standarde profesionale, dhe ofrimi i she\u0308rbimit te\u0308 institucioneve te\u0308 qeverisjes ne\u0308 drejte\u0308si pe\u0308rmbush rregullat dhe standardet pe\u0308rkate\u0308se.<\/p>\n<p>Ky studim ka p\u00ebrzgjedhur p\u00ebr t\u00eb trajtuar vet\u00ebm objektivat specifik\u00eb 1.2 dhe 1.3, duke qen\u00eb se objektivi i par\u00eb specifik vazhdon t\u00eb jet\u00ebi lidhur ngusht\u00ebsisht me organet e vetingut, Komisionin e Pavarur t\u00eb Kualifikimit (KPK) dhe Kolegjin e Posa\u00e7\u00ebm t\u00eb Apelimit (KPA), dhe, edhe sikur kompetencat e tyre t\u2019i kalonin KLGj-s\u00eb dhe KLP-s\u00eb, si\u00e7 e k\u00ebrkon Kushtetuta, s\u00ebrish kjo transfert\u00ebdo t\u00eb ishte e shpejt\u00eb dhe do t\u00eb rrezikonte t\u00eb ishte sip\u00ebrfaq\u00ebsore \u00e7do analiz\u00eb p\u00ebr pun\u00ebn e k\u00ebtyre organeve n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb shkurt\u00ebr.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkoh\u00eb, dy objektivat e tjer\u00eb t\u00eb p\u00ebrzgjedhur, jan\u00eb komplementar\u00eb me nj\u00ebri tjetrin dhe japin nj\u00eb pasqyr\u00eb m\u00eb t\u00eb plot\u00eb se si shprehet\/k\u00ebrkohet zhvillimi strategjik i organeve t\u00eb q\u00ebverisjes p\u00ebrgjat\u00eb k\u00ebtij kat\u00ebrvje\u00e7ari.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a>Ligj 115\/2016 \u201cP\u00ebr organet e qeverisjes s\u00eb sistemit t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb\u201d.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column icons_position=&#8221;left&#8221;][vc_separator][\/vc_column][\/vc_row]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[vc_row][vc_column hide_bg_image_on_tablet=&#8221;&#8221; hide_bg_image_on_mobile=&#8221;&#8221; icons_position=&#8221;left&#8221; css=&#8221;.vc_custom_1509966252982{margin-top: -0.4rem !important;}&#8221;][vc_column_text] Q\u00ebllimi i Politik\u00ebs 1 \u201cFunksionimi i plote\u0308 dhe profesional i institucioneve te\u0308 qeverisjes se\u0308 sistemit te\u0308 drejte\u0308sise\u0308 ne\u0308 pe\u0308rputhje me ke\u0308rkesat kushtetuese dhe ligjore dhe standardet Evropiane, duke garantuar pavare\u0308sine\u0308, efic\u0327ence\u0308n dhe llogaridhe\u0308nien\u201d. Q\u00ebllimi i politik\u00ebs s\u00eb par\u00eb t\u00eb Strategjis\u00eb Nd\u00ebrsektoriale n\u00eb Drejt\u00ebsi 2021-2025 (SND II) p\u00ebrmban iden\u00eb dhe frym\u00ebn e nj\u00eb pjese&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-49","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ipls.org\/projekte\/alleyesonjustice\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/49","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ipls.org\/projekte\/alleyesonjustice\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/ipls.org\/projekte\/alleyesonjustice\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ipls.org\/projekte\/alleyesonjustice\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ipls.org\/projekte\/alleyesonjustice\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=49"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/ipls.org\/projekte\/alleyesonjustice\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/49\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3088,"href":"https:\/\/ipls.org\/projekte\/alleyesonjustice\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/49\/revisions\/3088"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ipls.org\/projekte\/alleyesonjustice\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=49"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}